Historia stacji

Stacja Morska Uniwersytetu Szczecińskiego w Międzyzdrojach – historia i stan aktualny

 

rok 2006                                                                          rok 2012

2010-11-19_ widok z plaży                         SMUS

Stacja Morska Uniwersytetu Szczecińskiego w Międzyzdrojach (SMUS), to placówka funkcjonująca dopiero od 2012 roku, ale historia jej powstania wiąże się ze zorganizowaniem w 1990 r. przez prof. dr hab. Stanisława Musielaka Instytutu Nauk o Morzu (INoM), znajdującego się obecnie w strukturze Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Szczecińskiego. Utworzenie stacji badawczej w strefie brzegowej Bałtyku, było jednym z priorytetów nowo powstałej jednostki. Z chwilą powołania INoM zaistniała możliwość intensyfikacji badań zachodniej części polskiego wybrzeża, w tym Zatoki Pomorskiej. Do tego czasu koncentrowano się przede wszystkim na wschodnich obszarach styku lądu z morzem, co wynikało z lokalizacji instytucji naukowych, takich jak Instytut Morski, Instytut Budownictwa Wodnego PAN oraz Uniwersytet Gdański i Akademia Morska w Gdyni.

Impulsem do stworzenia jednostki była informacja uzyskana w lutym 2006 roku o opuszczeniu przez Straż Graniczną obiektu w Międzyzdrojach przy ul. Gryfa Pomorskiego 78a. Obiekt powstał na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia jako Posterunek Obserwacji Wizualno- Technicznych. Wyposażony był w radar oraz urządzenia optyczne służące obserwacji Zatoki Pomorskiej. Z inicjatywy prof. Stanisława Musielaka – dyrektora Instytutu Nauk o Morzu, rozpoczęto starania o przejęcie obiektu. W ciągu miesiąca od uzyskania informacji, na miejscu została przeprowadzona przez pracowników Instytutu Nauk o Morzu wizja lokalna pod kątem przydatności do potrzeb badawczych i edukacyjnych. Kolejne dwa miesiące upłynęły na ustalaniu wraz ze wszystkimi pracownikami Instytutu Nauk o Morzu programu edukacyjno- badawczego stacji.

W maju 2006 roku oficjalnie zgłoszono zainteresowanie przejęciem obiektu Urzędowi Morskiemu w Szczecinie, Morskiemu Oddziałowi Straży Granicznej w Gdańsku oraz staroście powiatu kamieńskiego. Po uzyskaniu pozytywnych opinii wymienionych wcześniej instytucji, doszło do spotkania delegacji US ze starostą Powiatu Kamieńskiego w sprawie przejęcia obiektu w Międzyzdrojach

Kolejne lata upłynęły na dopracowaniu koncepcji architektonicznej, poszukiwaniu źródeł finansowania inwestycji. Mimo bardzo dobrych ocen, wnioski składane do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Fundacji na rzecz Nauki w Warszawie, nie uzyskiwały aprobaty. W maju 2009 roku, Senat Uniwersytetu Szczecińskiego podjął uchwałę dotyczącą zgody na przystąpienie do realizacji projektu budowy stacji, i zabezpieczenia środków własnych, niezbędnych przy składaniu wniosków o dotacje na ten cel.

Rok 2010 był pomyślnym dla działań związanych ze stworzeniem Stacji Morskiej w Międzyzdrojach. W styczniu, burmistrz Międzyzdrojów wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W lutym zapadła decyzja Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego, o dofinansowaniu w wysokości 319.50,33 zł, projektu na przebudowę i rozbudowę stacji (wniosek złożono 1.06.2009 r.). W maju doszło do podpisania przez Starostę Kamieńskiego (Pawła Czapkina) oraz Rektora US (prof WaldemaraTarczyńskiego), umowy użyczenia nieruchomości. We wrześniu doszło do rozstrzygnięcia przetargu na na wykonanie prac budowlanych i adaptacyjnych dla potrzeb Stacji Morskiej US. Wykonawcą została firma „MULTI-DOM” która zrealizowała inwestycję w trybie „zaprojektuj i zbuduj”.

Rok 2011 był czasem finalizacji inwestycji. Intensywne prace budowlane były nadzorowane przez mgr. Rafała Benedyczaka- pracownika Instytutu Nauk o Morzu. W finalizacji projektu znacznie pomogło dofinansowanie w kwocie 279.886,66 zł otrzymane od Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Należy dodać ,że wkład własny Uniwersytetu Szczecińskiego w inwestycję wyniósł 377.084,35zł.

W lutym 2012 roku inwestycja została zakończona. W marcu, dziekan Wydziału Nauk o Ziemi, prof. dr hab. Ryszard K Borówka powołał pierwszego Kierownika Stacji Morskiej US, dr Tomasza Olechwira.

Oficjalne otwarcie placówki odbyło się 13 czerwca 2012 roku.

Zabudowania stacji brzegowej usytuowane są na szczycie wydmy, leżącej w pasie technicznym na obrzeżach Międzyzdrojów, co umożliwia prowadzenie unikalnych badań naukowych, dotyczących zarówno procesów geofizycznych, jak i geochemicznych, które zachodzą dynamicznie w powietrzu, w wodzie i na lądzie.

Wyremontowany budynek posiada obecnie trzy kondygnacje, a obok niego znajduje się siedemnastometrowa wieża obserwacyjna, na której zainstalowano automatyczną stację meteorologiczną do pomiaru najważniejszych parametrów meteorologicznych, takich jak ciśnienie atmosferyczne, kierunek i prędkość wiatru, usłonecznienie, promieniowanie słoneczne (widzialne, całkowite, długofalowe, indeks UVA i UVB). Aparaturę badawczą uzupełnia kamera cyfrowa o wysokiej rozdzielczości, służąca do obserwacji i rejestracji procesów brzegowych.

Istniejące wyposażenie stacji daje możliwość badań zarówno z zakresu meteorologii, klimatologii i fizyki atmosfery, jak również oceanografii fizycznej i biologicznej, a także geologii i geomorfologii. Szczegółowa tematyka badań realizowanych w oparciu o placówkę obejmuje badania:

– warunków mikroklimatycznych i bioklimatycznych w strefie brzegowej,

– stanu nasycenia gazami wód strefy brzegowej (pary rtęci, rozpuszczony tlen),

– prowadzenia stałego monitoringu oraz prognozowania wezbrań sztormowych,

– dynamiki profilu plaży,

– rozwoju rzeźby wydm nadmorskich i procesów eolicznych,

– jakościowej i ilościowej antropopresji w strefie brzegowej.

W programie Stacji Morskiej US w Międzyzdrojach, oprócz eksperymentalnych badań naukowych istotną rolę odgrywa edukacja ekologiczna, związana głównie ze środowiskiem morskim. Opracowany został, m.in. autorski program nauczania geografii dla klasy gimnazjalnej o profilu morskim w szkole w Międzyzdrojach, który będzie częściowo realizowany na stacji. Działania edukacyjne, wspierane zwłaszcza przez spółkę GAZ-SYSTEM S.A., skierowane są zarówno do lokalnej społeczności, szkół, stowarzyszeń, jak i przybywających tu turystów. Pod hasłem „Gdzie woda i wiatr kształtują świat” prowadzone są cykle wykładów, warsztatów i imprez plenerowych. Lokalizacja stacji umożliwia realizowanie wielu różnorodnych tematów z zakresu ochrony środowiska, np. „Czy życie na wydmach to fatamorgana?”; „Zawieszone w toni i czyhające na dnie” (zajęcia praktyczne dotyczące umiejętności rozpoznawania gatunków ryb bałtyckich i określania wielkości ryb chronionych); „W pogoni za biegusem – rzecz o obserwacji i poznawaniu ptaków strefy brzegowej Bałtyku”.